Kıdem ve İhbar Tazminatı: Kimler Alır, Nasıl Hesaplanır?
HesapYeri · Yayın:
İşten ayrılırken ödenecek tutar, ayrılığın nedenine ve çalışma süresine göre büyük farklılık gösterir. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmamış yıllık izin ücreti farklı kurallara bağlı üç ayrı alacaktır ve sıkça birbirine karıştırılır. Bu rehberde her birinin şartlarını, hesaplama yöntemini ve kesintilerini 2026 değerleriyle anlatıyoruz.
Kıdem tazminatına kimler hak kazanır?
Kıdem tazminatı için aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma süresi gerekir. Süre şartının yanında ayrılış nedeni de belirleyicidir. Başlıca hak kazandıran durumlar şunlardır:
- İşverenin iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın feshetmesi (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle fesih hariç).
- İşçinin ücretinin ödenmemesi, mobbing veya sağlık gibi haklı nedenlerle sözleşmeyi feshetmesi.
- Emeklilik veya emeklilik için gereken yaş dışındaki şartları tamamlayıp SGK'dan alınan yazıyla ayrılma.
- Askerlik görevi nedeniyle ayrılma.
- Kadın çalışanın evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması.
Herhangi bir haklı neden olmadan istifa eden çalışan kıdem tazminatı alamaz. Ayrılış nedenini gösteren belgelerin (fesih bildirimi, SGK yazısı, evlilik cüzdanı) saklanması ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda önemlidir.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret ödenir; artan süreler orantılı olarak eklenir. Hesapta kullanılan ücret giydirilmiş brüt ücrettir: Çıplak maaşa düzenli olarak ödenen yol, yemek, ikramiye gibi para ve parayla ölçülebilen menfaatler de eklenir. Fazla mesai gibi düzenli olmayan ödemeler genellikle dahil edilmez.
- Kıdem tazminatı = Giydirilmiş brüt ücret × Toplam çalışma günü / 365
- Ücret, ayrılış tarihindeki kıdem tazminatı tavanını aşamaz.
Kıdem tazminatı tavanı yılda iki kez güncellenir. 2026'nın ilk yarısı için 64.948,77 TL, 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 dönemi için 73.729,87 TL'dir. Giydirilmiş brüt ücreti tavanın üzerinde olan çalışanın tazminatı tavan üzerinden hesaplanır.
Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez; yalnızca binde 7,59 damga vergisi düşülür.
İhbar tazminatı ve ihbar süreleri
Belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden taraf, karşı tarafa önceden bildirim yapmak zorundadır. Bildirim süreleri çalışma süresine göre kanunla belirlenmiştir:
- 6 aydan az çalışmada 2 hafta
- 6 ay – 1,5 yıl arasında 4 hafta
- 1,5 – 3 yıl arasında 6 hafta
- 3 yıldan fazla çalışmada 8 hafta
İşveren bu süreyi beklemeden sözleşmeyi sona erdirirse süreye karşılık gelen ücreti ihbar tazminatı olarak öder. Kendi isteğiyle ve bildirim süresine uymadan ayrılan çalışan ise işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir. Kıdemden farklı olarak ihbar tazminatından hem gelir vergisi hem de damga vergisi kesilir. Gelir vergisi, o yıl içindeki kümülatif matrahınıza eklenerek hesaplandığı için oran %15 ile %40 arasında değişebilir.
Örnek hesap
Çalışma süresi 1.917 gün, giydirilmiş brüt ücret 60.000 TL (tavanın altında), yıl içindeki kümülatif vergi matrahı 300.000 TL.
- Kıdem tazminatı: 60.000 × 1.917 / 365 ≈ 315.123,29 TL brüt; damga vergisi 2.391,79 TL; net ≈ 312.731,50 TL
- İhbar süresi: 3 yıldan fazla çalışma, 8 hafta (56 gün). İhbar tazminatı: 60.000 / 30 × 56 = 112.000 TL brüt
- İhbar tazminatı kesintileri: gelir vergisi 23.240 TL (100.000 TL'si %20, 12.000 TL'si %27 diliminde), damga vergisi 850,08 TL; net ≈ 87.909,92 TL
Kullanılmamış yıllık izin ücreti
İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin, hak edilip kullanılmamış yıllık izin günlerinin ücreti son brüt ücret üzerinden ödenir. Bu alacak istifa durumunda da ortadan kalkmaz. Hesap için yıllık izin ücreti hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
İşsizlik maaşı ile ilişkisi
İşveren tarafından haklı neden olmadan çıkarılan ve son üç yılda yeterli prim günü bulunan çalışan işsizlik ödeneğine de başvurabilir. Başvurunun ayrılıştan itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a yapılması gerekir. Kendi isteğiyle istifa edenler genellikle bu haktan yararlanamaz. Ayrıntılar için işsizlik maaşı hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Dikkat edilmesi gerekenler
- İbraname veya ödeme belgesini imzalamadan önce kalemlerin ayrı ayrı yazıldığını kontrol edin.
- Ödemenin banka kanalıyla yapılmasını isteyin; elden ödemeleri ispatlamak zordur.
- İşçilik alacaklarına ilişkin davalardan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı süresi 5 yıldır.
Sık sorulan sorular
- Deneme süresi kıdeme sayılır mı? Evet. Deneme süresi de çalışma süresinin parçasıdır ve kıdem hesabına dahil edilir.
- Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleşir mi? Aynı işverene bağlı işyerlerinde geçen süreler birlikte hesaplanır.
Kendi tarih ve ücretinizle hesap yapmak için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; özel durumlarda bir iş hukuku uzmanına danışın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel finansal, hukuki veya vergi danışmanlığı yerine geçmez. Hata veya güncel olmayan bir bilgi görürseniz İletişim sayfasından bildirebilirsiniz.
Bu rehberle ilgili araçlar
Diğer rehberler
- Yüzde Hesaplama Rehberi: En Sık Karıştırılan 6 Durum
- Kredi Taksiti Nasıl Hesaplanır? Formül, Ödeme Planı ve Vergiler
- Enflasyon ve Reel Getiri: Paranız Gerçekte Ne Kadar Kazandı?
- Ev Alırken Toplam Maliyet: Fiyatın Dışında Ödenen Kalemler
- Aylık Bütçe Nasıl Yapılır? Adım Adım Uygulanabilir Yöntem
- Kredi Kartı Borcu: Asgari Ödeme, Faiz ve Yapılandırma
- Brüt Maaştan Net Maaşa: Bordrodaki Kesintiler Tek Tek
- Kâr Marjı ve Fiyatlandırma: Marj ile Maliyet Üstü Kâr Farkı
- Kira Artışı ve Kira Geliri Vergisi: Kiracı ve Ev Sahibi İçin Rehber
- Mevduat Faizi Nasıl Hesaplanır? Brüt, Net Getiri ve Vade Seçimi
- Peşin mi Alınmalı, Taksitle mi? Vade Farkını Doğru Hesaplamak