REHBER

Mevduat Faizi Nasıl Hesaplanır? Brüt, Net Getiri ve Vade Seçimi

HesapYeri · Yayın:

Bankaların ilan ettiği mevduat faizi yıllık brüt bir orandır; hesabınıza geçen tutar ise vadeye göre orantılanmış ve vergisi kesilmiş net faizdir. Bu fark, özellikle farklı vadeleri ve bankaları karşılaştırırken yanlış karar vermeye yol açabilir. Bu rehberde mevduat faizinin nasıl hesaplandığını, stopajın etkisini ve vade seçiminde dikkat edilecek noktaları örneklerle anlatıyoruz.

Gün esaslı faiz formülü

Türk lirası vadeli mevduatta faiz basit faiz yöntemiyle, vade gün sayısına göre hesaplanır:

Örnek

500.000 TL, yıllık %40 brüt faiz, 32 gün vade: Brüt faiz 500.000 × 0,40 × 32 / 365 ≈ 17.534,25 TL. Stopaj oranı örnek olarak %15 alınırsa kesinti ≈ 2.630,14 TL, net faiz ≈ 14.904,11 TL olur.

Formülde dikkat edilecek nokta, yıllık oranın vade gün sayısıyla orantılanmasıdır. 32 günlük vadede %40'lık oran, dönem için yaklaşık %3,5'lik bir getiri anlamına gelir; %40'lık bir artış değil.

Stopaj nedir, oranı neye göre değişir?

Stopaj, faiz gelirinin vergisinin banka tarafından kaynakta kesilmesidir. Kesilen vergi nihai vergidir; bireysel mevduat sahibinin ayrıca beyanname vermesi gerekmez. Stopaj oranı vadeye ve ürün türüne göre farklılaştırılabilir ve Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir. Bu yüzden hesaplama yaparken bankanızın ödeme ekranında veya hesap cüzdanında yazan güncel oranı kullanın. Sitemizdeki araçlarda stopaj oranını kendiniz girersiniz; örneklerde kullanılan %15 yalnızca hesabı göstermek içindir.

Kısa vadeyi yenilemenin etkisi

Bir vade sona erdiğinde anapara ve net faiz birlikte yeni vadeye bağlanırsa, faizin de faiz kazanmaya başlaması bileşik bir etki yaratır. Aynı yıllık oranla kısa vadeler art arda yenilendiğinde yıl sonundaki getiri, tek seferlik bir yıllık vadeden daha yüksek olur.

Bu hesap, oranların yıl boyunca sabit kaldığı varsayımına dayanır. Gerçekte kısa vadeli oranlar her yenilemede değişebilir. Faiz indirimlerinin beklendiği dönemde uzun vade, getiriyi bugünkü orana sabitlediği için avantajlı olabilir; faizlerin yükseleceği beklenen dönemde ise kısa vade esneklik sağlar. Bileşik etkiyi farklı oranlarla denemek için bileşik faiz hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Teklifleri karşılaştırırken

Vadesiz ve günlük getirili hesaplar

Bazı bankalar vadesiz hesapta belirli bir tutarın üzerine günlük faiz işleten ürünler sunar. Bu hesaplarda para istendiği an çekilebilir, ancak oran genellikle vadeli mevduattan düşüktür ve banka tarafından haber verilmeden değiştirilebilir. Acil durum fonu gibi her an erişilmesi gereken birikimler için uygun olabilirler. Karşılaştırma yaparken günlük faizin hangi tutarın üzerine, hangi oranla ve stopaj sonrası ne kadar işlediğini sorun; aynı formül burada da 1 günlük vade için geçerlidir.

Faiz getirisi ve enflasyon

Mevduat getirisi nominaldir; aynı dönemde fiyatlar ne kadar arttıysa getirinin o kadarı yalnızca satın alma gücünü korumaya yarar. Net faiz oranı enflasyonun altında kalıyorsa, hesaptaki TL tutar artsa da reel olarak kayıp vardır. Bu karşılaştırmanın nasıl yapılacağını Enflasyon ve Reel Getiri rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Sık sorulan sorular

Kendi tutarınız ve vadenizle hesap yapmak için mevduat faizi hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Faizin yalnız anapara üzerinden işlediği durumlar için basit faiz hesaplama aracı da aynı formülü gösterir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel finansal, hukuki veya vergi danışmanlığı yerine geçmez. Hata veya güncel olmayan bir bilgi görürseniz İletişim sayfasından bildirebilirsiniz.

Bu rehberle ilgili araçlar

Diğer rehberler