REHBER

Brüt Maaştan Net Maaşa: Bordrodaki Kesintiler Tek Tek

HesapYeri · Yayın: 25 Ekim 2026

İş tekliflerinde ve sözleşmelerde çoğu zaman brüt ücret yazar; hesaba yatan ise net tutardır. Aradaki fark sabit bir oran değildir: Aynı brüt maaşla çalışan biri yılın ilk aylarında daha yüksek, son aylarında daha düşük net ücret alabilir. Bu rehberde bordrodaki her kesintinin ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve net maaşın yıl içinde neden değiştiğini 2026 tarifeleriyle örnekleyerek anlatıyoruz.

1. SGK primi ve işsizlik sigortası primi

Bordrodaki ilk kesinti sosyal güvenlik primidir. İşçi payı brüt ücretin %14'ü, işsizlik sigortası işçi payı ise %1'idir. İkisi birlikte brüt ücretin %15'ini oluşturur. Bu primler, prime esas kazancın üst sınırına kadar olan tutar üzerinden hesaplanır; 2026 için tavan 297.270 TL'dir. Brüt ücret bu tutarı aşarsa aşan kısma prim uygulanmaz.

İşverenin ödediği prim payları (2026'da SGK için %21,75, işsizlik için %2) bordroda görünse de sizin net ücretinizden düşülmez; işverenin toplam maliyetini artırır. Bu tarafı görmek isterseniz işveren maliyeti hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

2. Gelir vergisi matrahı

Gelir vergisi brüt ücretin tamamına değil, primler düşüldükten sonra kalan tutara uygulanır:

Gelir vergisi matrahı = Brüt ücret − SGK işçi payı − İşsizlik işçi payı

50.000 TL brüt ücrette primler toplamı 7.500 TL, aylık vergi matrahı 42.500 TL'dir.

3. Artan oranlı tarife ve kümülatif matrah

Ücretlerde gelir vergisi, yıl başından itibaren biriken (kümülatif) matraha göre artan oranlı tarifeyle hesaplanır. 2026 ücret tarifesinde dilimler şöyledir: 190.000 TL'ye kadar %15, 400.000 TL'ye kadar %20, 1.500.000 TL'ye kadar %27, 5.300.000 TL'ye kadar %35, üzeri %40.

Önemli nokta, dilimin aylık matraha göre değil, yıl içinde o aya kadar biriken toplam matraha göre belirlenmesidir. Her ay yeni matrah eklendikçe toplam bir üst dilime geçer ve o aydan sonra ücretin daha büyük bölümü yüksek oranla vergilenir. Bu yüzden zam almadığınız halde net maaşınız yılın ikinci yarısında azalabilir.

4. Asgari ücret istisnası

2022'den bu yana asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga vergisi, tüm çalışanlar için istisnadır. Uygulamada bordroda önce brüt ücretin tamamı üzerinden vergi hesaplanır, ardından asgari ücretin vergisi kadar tutar indirilir. 2026'da brüt asgari ücret 33.030 TL'dir; vergi matrahı 28.075,50 TL ve ilk aylardaki istisna tutarı yaklaşık 4.211,33 TL'dir. Asgari ücretin kendi kümülatif matrahı da yıl içinde üst dilime geçtiğinde istisna tutarı artar.

Brüt ücreti asgari ücret düzeyinde olan bir çalışan gelir ve damga vergisi ödemez; net ücreti yalnızca prim kesintileri düşülerek bulunur.

5. Damga vergisi

Damga vergisi brüt ücretin binde 7,59'udur ve prim düşülmeden, brüt tutar üzerinden hesaplanır. Asgari ücrete isabet eden kısım istisna olduğu için fiilen ödenen damga vergisi, brüt ücret ile asgari ücret arasındaki farkın binde 7,59'u kadardır.

Örnek: 50.000 TL brüt maaşın ocak bordrosu

2026 ocak ayı, yıl başında işe başlamış çalışan

SGK işçi payı (%14): 7.000,00 TL
İşsizlik işçi payı (%1): 500,00 TL
Gelir vergisi matrahı: 42.500,00 TL; hesaplanan vergi (%15) 6.375,00 TL
Asgari ücret gelir vergisi istisnası: −4.211,33 TL; ödenecek gelir vergisi 2.163,67 TL
Damga vergisi: 379,50 TL − 250,70 TL istisna = 128,80 TL
Net ücret: 40.207,53 TL

Aynı çalışanın kümülatif matrahı mayıs ayında 212.500 TL'ye ulaşır ve 190.000 TL sınırını geçer. O ay matrahın bir kısmı %20 ile vergilendiği için net ücret yaklaşık 39.082,53 TL'ye iner. Haziranda tamamı %20'den vergilenir ve net yaklaşık 38.082,53 TL olur. Yılın sonuna doğru 400.000 TL sınırı da aşıldığında net ücret yaklaşık 36.511,30 TL'ye kadar düşer. Bu dalgalanma bir hata değil, tarifenin doğal sonucudur.

Zam ve teklif değerlendirirken dikkat

Brüt zam oranı ile net artış farklıdır: %30'luk brüt zam, üst dilime daha erken geçilmesi nedeniyle net ücrette daha düşük bir artış olarak yansıyabilir.
Net ücret üzerinden anlaşma: Sözleşmede net tutar yazıyorsa vergi dilimi değişimlerinin maliyeti işverene aittir; brüt tutar yazıyorsa çalışana yansır. Hangisinin yazdığını kontrol edin.
Yıl ortasında işe başlayanlar: Kümülatif matrah yeni işyerinde sıfırdan başlamaz; önceki işyerindeki matrah dikkate alınır. Bunu bordro birimine bildirmek, yıl sonunda eksik vergi çıkmasını önler.
Prim, ikramiye ve fazla mesai: Bu ödemeler o ayın brüt ücretine eklenir ve kümülatif matrahı hızlandırır.

Sık sorulan sorular

Net maaşım neden ocak ayında yeniden yükseldi? Kümülatif matrah her yıl ocakta sıfırlanır. Yılın ilk aylarında tekrar %15'lik dilimden vergilendirildiğiniz için net ücret artar.
Asgari ücretli çalışanın net ücreti neden yıl boyunca sabit? Asgari ücretin vergisi tamamen istisna olduğu için dilim değişimi net ücrete yansımaz; yalnızca prim kesintileri düşülür.
Bordrodaki AGİ satırı nerede? Asgari geçim indirimi 2022'de kaldırıldı ve yerini asgari ücret istisnası aldı. Güncel bordrolarda AGİ satırı bulunmaz.

Kendi bordronuzun aylık dökümünü görmek için brüt-net maaş hesaplama aracını, bir zammın net ücrete etkisini görmek için maaş zam hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Tarifeler her yıl yeniden belirlendiği için örnekteki rakamlar 2026 yılı içindir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel finansal, hukuki veya vergi danışmanlığı yerine geçmez. Hata veya güncel olmayan bir bilgi görürseniz İletişim sayfasından bildirebilirsiniz.