Stok Devir Hızı Hesaplama
Satılan malların maliyeti ve ortalama stok değerinden stok devir hızını ve stokta kalma süresini hesaplayın.
Stoklar ve satış maliyeti aynı dönem ve maliyet esasına ait olmalıdır. Satış hasılatını maliyet yerine girmeyin.
Kaynaklar ve hesaplama kapsamı
Ne işe yarar?
Stok devir hızı, işletmenin elinde tuttuğu ortalama stokla dönem içinde ne kadar satış maliyeti oluşturduğunu karşılaştırır. Aynı satış hacmi için çok fazla stok taşımak nakdi depoda bağlayabilir; çok düşük stok ise hizmet veya üretim kesintisi riski yaratabilir. Bu araç dönem başı ve dönem sonu stok değerlerini ortalayıp satılan malların maliyetine oranlar. Sonucu hem dönemlik devir sayısı hem ortalama stokta kalma günü olarak verir. İşletmenin önceki dönemlerini karşılaştırırken veya farklı stok seviyelerinin etkisini incelerken kullanılabilir. Stok değerleri maliyetle ölçülürken satış hasılatını paya yazmak aynı tür büyüklükleri karşılaştırmaz.
Nasıl hesaplanır?
Başlangıç ve bitiş stoklarının aritmetik ortalaması alınır. Dönemin satılan mal maliyeti bu ortalamaya bölünür. İlgili dönemin gün sayısı devir hızına bölündüğünde yaklaşık stok süresi bulunur. Dönem 90 günse gün alanına 365 değil 90 yazılmalıdır. Ortalama stok sıfırsa devir tanımlanamaz; satış maliyeti sıfırsa devir sıfır gösterilir ve stok günü için sonlu sayı üretilmez.
Formül
- Ortalama stok = (başlangıç stok + bitiş stok) / 2
- Devir hızı = satılan mal maliyeti / ortalama stok
- Stok süresi = dönem gün sayısı / devir hızı
Başlangıç stoku 100.000 ₺, bitiş stoku 200.000 ₺ ve yıllık satış maliyeti 600.000 ₺ ise ortalama stok 150.000 ₺, devir 4 ve 365 günlük dönemde stok süresi 91,25 gündür.
Sonucu nasıl yorumlamalı?
Yüksek devir tek başına iyi, düşük devir tek başına kötü değildir; sektör, tedarik süresi ve mevsimsellik önemlidir. İki uç stok değeri dönem içindeki dalgalanmaları gizleyebilir. Dönemleri aynı değerleme yöntemi ve gün kapsamıyla karşılaştırın; sonuç sipariş veya tasfiye kararı vermez.
İçerik güncellemesi: 03.11.2026
Sık Sorulan Sorular
Satış cirosunu yazabilir miyim?
Bu model satılan malların maliyetini ister. Stokların maliyet değeriyle satış fiyatını karıştırmak devir oranını ve stok gününü farklılaştırır.
Ortalama neden yalnız iki stoktan bulunuyor?
Bu sayfa başlangıç-bitiş yaklaşımını kullanır. Mevsimsel dalgalanma varsa daha sık ölçülmüş ortalama stok daha temsil edici olabilir; bu model o ayrıntıyı içermez.
Sıfır satışta stok günü neden sayı değil?
Devir sıfır olduğunda dönem gününü sıfıra bölmek gerekir. Sonlu bir stokta kalma süresi çıkarılamadığı için açıklama gösterilir.