Başabaş Satış Adedi Hesaplama
Sabit giderler ve birim katkı payından başabaş satış adedini bulun.
Sabit gider ve hedef kazanç aynı döneme ait olmalıdır. Değişken gidere komisyon, kargo ve birim başına diğer giderleri ekleyin.
Ne işe yarar?
Sabit giderleri karşılamak için kaç adet satış gerektiğini ve hedef kazanca ulaşmak için gereken satış adedini hesaplar. İş planı yapan girişimciler ve küçük işletmeler için kullanılır.
Nasıl hesaplanır?
Birim katkı payı = satış fiyatı − birim değişken gider. Başabaş adedi, sabit giderlerin katkı payına bölümünün yukarı yuvarlanmasıdır. Hedef için gereken adet, (sabit gider + hedef kazanç) / katkı payı ile bulunur. Model sabit fiyat ve gider varsayar.
Formül
- Katkı payı: Birim satış fiyatı − Birim değişken gider
- Başabaş adedi: Sabit giderler / Katkı payı, yukarı yuvarlanır
- Hedef adet: (Sabit giderler + Hedef kazanç) / Katkı payı
- 20.000 TL sabit gider, 500 TL fiyat, 300 TL değişken gider: Katkı payı 200 TL. Başabaş 100 adet; 10.000 TL kazanç için 150 adet.
- 45.000 TL sabit, 150 TL fiyat, 90 TL değişken, 15.000 TL hedef: Başabaş 750 adet, hedef 1.000 adet.
- Fiyat değişken gidere eşitse (200 TL): Katkı payı sıfır; başabaş mümkün değildir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Değişken gidere komisyon ve kargoyu ekle. Birim başına tüm giderler katkı payını belirler.
- Sabit gider ve hedef kazanç aynı döneme (ay veya yıl) ait olmalıdır.
- Model fiyat ve giderlerin sabit kaldığını varsayar.
Hangi durumlarda kullanılır?
- Yeni bir ürün veya işletme için zarar etmemek adına ayda kaç adet satış gerektiğini görmek.
- Kira, maaş gibi sabit giderlerdeki artışın başabaş adedini nasıl yükselttiğini ölçmek.
- Fiyat artışı veya maliyet düşürme senaryolarını karşılaştırmak.
Sonucu nasıl yorumlamalı?
Başabaş adedine kadar yapılan satışlar sabit giderleri karşılar; sonrasındaki her satış birim katkı payı kadar kâr getirir. Katkı payı küçükse başabaş adedi hızla yükselir. Hesap, satış fiyatı ve değişken maliyetin adet arttıkça sabit kaldığını varsayar.
İçerik güncellemesi: 10.10.2026
Sık Sorulan Sorular
Başabaş noktası nedir?
Toplam gelirin toplam gidere eşit olduğu satış miktarıdır.
Katkı payı nedir?
Her satıştan sabit giderleri karşılamaya kalan tutardır.
Katkı payı sıfırsa ne olur?
Satış arttıkça zarar azalmaz; başabaş mümkün değildir.
Adet neden yukarı yuvarlanır?
Kesirli ürün satılamadığı için.
Başabaşı nasıl düşürürüm?
Sabit giderleri azaltarak, fiyatı artırarak veya değişken gideri düşürerek.
Başabaş tutarı (ciro) nasıl bulunur?
Başabaş adedini satış fiyatıyla çarpın. Alternatif olarak sabit giderleri katkı payı oranına bölebilirsiniz.
Hangi giderler sabit sayılır?
Satış miktarından bağımsız ödenen kira, sabit maaşlar, yazılım abonelikleri gibi kalemler sabittir. Hammadde, kargo ve komisyon değişken giderdir.