Ortalama Vade Hesaplama
Farklı tutar ve vadelerdeki ödemelerin tutarla ağırlıklandırılmış ortalama vadesini gün olarak bulun.
Bütün vadeler aynı başlangıca göre takvim günüdür. Faiz, iskonto ve tahsilat riski hesaplanmaz.
Ne işe yarar?
Ortalama vade, farklı tarihlerde ödenecek tutarları tek bir zaman göstergesiyle özetler. Küçük bir ödemenin çok ileri tarihte olması ile büyük bir ödemenin yakın tarihte olması aynı etkiyi yaratmaz; her vade kendi tutarı kadar ağırlık taşır. Bu araç vadeleri ortak başlangıçtan itibaren gün olarak alır ve tutarla ağırlıklandırılmış ortalamayı gösterir. Müşteriye sunulan taksit düzenini, tedarikçiye yapılacak ödemeleri veya bir tahsilat listesini karşılaştırmak için kullanılabilir. Yalnız günlerin aritmetik ortalamasını almak, tutarlar eşit değilse para akışının zamanını yanlış temsil edebilir. Burada ortalama bir tarih değil önce gün karşılığı bulunur.
Nasıl hesaplanır?
Her satıra ödeme tutarı ve başlangıçtan vadeye kadar geçen gün, noktalı virgülle ayrılarak yazılır. Tutar ile gün çarpımlarının toplamı, bütün tutarların toplamına bölünür. Bütün satırlar aynı başlangıç tarihini ve aynı para birimini kullanmalıdır. Bugün vadesi gelen ödeme için sıfır gün yazılabilir. Geçmiş vadeler ve negatif tutarlı düzeltmeler bu basit listede desteklenmez. Gün hesabına hafta sonları dahildir; hukuki vade veya iş günü düzeltmesi yapılmaz.
Formül
- Ortalama gün = Σ(tutar × vade günü) / Σ(tutar)
- Toplam tutar = bütün pozitif ödemelerin toplamı
10.000 ₺ 30 gün, 20.000 ₺ 60 gün vadeli olduğunda toplam 30.000 ₺’dir. Ağırlıklı toplam 1.500.000 ₺·gün, ortalama vade 50 gün çıkar. Günlerin basit ortalaması olan 45 gün bu tutar dağılımını temsil etmez.
Sonucu nasıl yorumlamalı?
Sonucu ödeme listesinin zaman merkezi gibi okuyun. Bütün ödemelerin gerçekten o günde yapılacağı veya aynı ekonomik değerde olduğu anlamına gelmez. Faiz, iskonto, gecikme ve tahsilat riski ayrıca değerlendirilmelidir. Farklı para birimlerini önce ortak bir temelde ele almadan aynı listeye koymayın.
İçerik güncellemesi: 03.11.2026
Sık Sorulan Sorular
Vadeleri takvim tarihi olarak yazabilir miyim?
Bu alan gün sayısı ister. Her ödeme için aynı başlangıç tarihinden itibaren takvim günü farkını hesaplayıp yazmalısınız; farklı başlangıçlar ortalamayı bozar.
Tutarlar eşitse ne olur?
Bütün ağırlıklar eşit olacağından sonuç günlerin normal aritmetik ortalamasına eşit olur. Tutarlar farklıysa ağırlıklı yöntem ayrışır.
Bu bir iskonto hesabı mı?
Hayır. Paranın zaman değerini kullanmadan günleri ağırlıklandırır. Bir ödemenin bugünkü değerini veya finansman maliyetini ayrıca hesaplamalısınız.