Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ)
Yıllık talep, sipariş başına sabit gider ve birim yıllık stok maliyetiyle ekonomik parti büyüklüğünü hesaplayın.
Sabit talep, sabit maliyet, anlık ikmal ve stoksuz kalmama modeli kullanılır. Satın alma bedeli ve miktar indirimi dahil değildir; kesirli sonuç otomatik sipariş önerisi değildir.
Kaynaklar ve hesaplama kapsamı
Ne işe yarar?
Ekonomik sipariş miktarı, klasik stok modelinde sipariş açma gideri ile stok tutma giderini dengeleyen parti büyüklüğüdür. Çok küçük partiler daha sık sipariş ve işlem maliyeti, çok büyük partiler daha fazla ortalama stok oluşturabilir. Bu araç yıllık talebi, her siparişin sabit giderini ve bir birimi bir yıl stokta tutmanın maliyetini kullanır. İşletme dersi örneklerini kontrol etmek veya kendi varsayımlarınızın yönünü incelemek için kullanılabilir. Sonuç otomatik satın alma emri veya işletmenize özel öneri değildir. Gerçek talebin belirsizliği, depo sınırı, minimum sipariş ve tedarik sorunları bu temel modelin dışında kalır.
Nasıl hesaplanır?
EOQ, iki çarpı yıllık talep çarpı sipariş giderinin birim yıllık stok maliyetine bölünmesinin kareköküdür. Sipariş sayısı yıllık talebin EOQ’ya bölümüdür. Ortalama stok, anlık ikmal ve sabit tüketim varsayımıyla parti büyüklüğünün yarısı alınır. Bu ortalama yıllık stok maliyetiyle çarpılır; sipariş gideriyle birlikte ilgili toplam gösterilir. Satın alma fiyatı ve miktar indirimleri bu toplama eklenmez.
Formül
- EOQ = √(2 × yıllık talep × sipariş gideri / birim yıllık stok maliyeti)
- Yıllık sipariş gideri = talep / EOQ × sipariş gideri
- Yıllık stok gideri = EOQ / 2 × birim yıllık stok maliyeti
10.000 adet yıllık talep, 200 ₺ sipariş gideri ve 4 ₺ birim yıllık stok maliyetinde EOQ 1.000 adettir. Yılda 10 sipariş, 2.000 ₺ sipariş ve 2.000 ₺ stok gideri hesaplanır.
Sonucu nasıl yorumlamalı?
Sürekli model kesirli adet verebilir. Tam parti, paket ve tedarikçi koşulları için yakındaki uygulanabilir miktarların maliyetleri ayrıca karşılaştırılmalıdır. Stok maliyeti alanına yüzde değil birim başına yıllık lira tutarı yazın; aksi halde model farklı büyüklükleri karşılaştırır.
İçerik güncellemesi: 03.11.2026
Sık Sorulan Sorular
Stok maliyetine yüzde yazabilir miyim?
Alan bir adet ürünü bir yıl tutmanın para maliyetini ister. Yüzde biliyorsanız uygun birim maliyetle para tutarına dönüştürmeniz gerekir.
Neden iki gider eşit çıkıyor?
Klasik sürekli EOQ modelinin optimumunda yıllık sipariş ve stok tutma giderleri birbirine eşit olur. Bu, modelin matematiksel denge özelliğidir.
Kesirli sonucu yukarı yuvarlamalı mıyım?
Tek başına bu kural en uygun tam siparişi garanti etmez. Paket, minimum sipariş ve depo koşullarına uyan yakın miktarların toplam maliyetini karşılaştırın.