İvme Hesaplama
Başlangıç hızı, son hız ve süreden ortalama ivmeyi; sabit ivme varsayımıyla yer değiştirmeyi bulun.
Hızlar aynı eksende işaretli değerlerdir. Yer değiştirme toplam yol değildir; değişken ivmede yer değiştirme sonucu geçerli olmayabilir.
Ne işe yarar?
İvme, hızın zaman içinde ne kadar değiştiğini gösterir. Bir cismin başlangıç ve son hızını bilmek, aradaki süreyle birlikte ortalama ivmeyi bulmaya yeterlidir. Bu sayfa bu hesabı yapar; ayrıca hareket boyunca ivmenin sabit olduğu varsayılırsa yer değiştirmeyi de çıkarır. Fizik problemlerini kontrol etmek ve hız ile ivme arasındaki farkı anlamak için kullanılabilir. Hızlar aynı eksen üzerinde işaretli değerlerdir. Negatif hız ters yönü, negatif ivme ise seçilen pozitif eksene göre hız değişiminin ters yönde olduğunu ifade eder; her zaman cismin yavaşladığı anlamına gelmez.
Nasıl hesaplanır?
Son hızdan ilk hız çıkarılır ve geçen süreye bölünür. Bu, zaman içinde ivme değişse bile iki uç hızdan bulunan ortalama ivmedir. Yer değiştirme için daha güçlü bir varsayım gerekir: ivme sabitse ortalama hız, ilk ve son hızın aritmetik ortalamasıdır. Bu ortalama süreyle çarpılır. Hızların birimi m/s olmalıdır; km/sa değerini önce 3,6’ya bölerek dönüştürün.
Formül
- Ortalama ivme = (son hız − ilk hız) / süre
- Sabit ivmede yer değiştirme = (ilk hız + son hız) × süre / 2
Hız 5 saniyede 0’dan 20 m/s’ye çıkarsa ortalama ivme 4 m/s²’dir. İvme sabitse ortalama hız 10 m/s, yer değiştirme 50 m olur. Aynı hız değişimi daha kısa sürede olursa ivme büyür.
Sonucu nasıl yorumlamalı?
Yer değiştirme ile alınan toplam yolu karıştırmayın. Cisim yön değiştirirse pozitif ve negatif hareketler kısmen birbirini götürür. Gerçek ivme zamanla değişiyorsa gösterilen yer değiştirme yalnız sabit ivmeli karşılaştırma modelidir; iki uç hız toplam yolu belirlemeye yetmez.
İçerik güncellemesi: 29.10.2026
Sık Sorulan Sorular
Negatif ivme her zaman yavaşlama mı?
Hayır. Hız da negatifse negatif ivme süratin büyümesine yol açabilir. Yavaşlama için hız ve ivmenin yön ilişkisini değerlendirmek gerekir.
Km/sa hızını nasıl girerim?
Önce 3,6’ya bölerek m/s’ye çevirin. Örneğin 72 km/sa, 20 m/s’dir; alan sabit olarak metre/saniye kullanır.
Yer değiştirme neden sıfır olabilir?
Başlangıç ve son hız ters işaretli ve eşit büyüklükteyse sabit ivmede ortalama hız sıfır olur. Cisim hareket etmiş olsa da net yer değiştirme sıfır olabilir.